Đức Phật dạy rằng: có bốn loại người trong thế gian này:
– Người từ bóng tối đi tới bóng tối
– Người từ ánh sáng đi tới bóng tối
– Người từ bóng tối đi tới ánh sáng
– Người từ ánh sáng đi tới ánh sáng.

Đối với người thuộc loại thứ nhất, người từ bóng tối đi tới bóng tối, chung quanh anh ta là những bất hạnh, đen tối. Song nỗi bất hạnh lớn nhất của anh ta là không có trí tuệ. Mỗi lần gặp chuyện khốn đốn anh ta bộc lộ càng nhiều bực tức, phẫn nộ, si mê hơn nữa, và còn đổ lỗi cho người khác về nỗi khổ đau của mình.
Một người thuộc loại thứ hai, người từ ánh sáng đi tới bóng tối, được xem là có những gì mà thế gian này gọi là ánh sáng: tiền bạc, địa vị, và quyền lực, nhưng anh ta cũng không có trí tuệ. Do si mê anh ta nuôi lớn tính ích kỷ, không hiểu rằng những căng thẳng của thói ích kỷ ấy sẽ chỉ dẫn đến sự tối tăm trong tương lai.
Một người thuộc loại thứ ba, người từ bóng tối đi tới ánh sáng, có cùng hoàn cảnh như người thuộc loại thứ nhất, nghĩa là bị vây bủa bởi tối tăm và bất hạnh. Nhưng anh ta là người có trí tuệ và hiểu được tình cảnh của mình. Nhận chân được rằng: mình phải có trách nhiệm đối với những khổ đau của chính mình. Nên anh ta làm tất cả những gì có thể được để thay đổi hoàn cảnh một cách bình thản và an lạc, không chút phẫn nộ hay sân hận với người khác. Thay vào đó anh ta chỉ có lòng từ ái và bi mẫn đối với những người đang làm hại anh ta. Tất cả những gì anh tạo cho tương lai là sự sáng sủa.
Cuối cùng một người thuộc loại thứ tư, người từ ánh sáng đi tới ánh sáng, cũng như người thuộc loại thứ hai, hưởng được tiền bạc, địa vị, và quyền lực. Nhưng không giống người thuộc nhóm thứ hai ở chỗ: anh là người có trí tuệ đầy đủ. Anh tận dụng những gì mình có để nuôi sống mình và những người lệ thuộc vào mình. Những gì còn lại anh sử dụng cho lợi ích của người khác, với lòng từ ái và bi mẫn. Hiện tại của anh sáng sủa và tương lai cũng sáng sủa như vậy.
Tất nhiên hiện tại bạn không thể chọn lựa để đối diện với bóng tối hay ánh sáng được, vì điều đó là do các hành (sankhãrã) quá khứ hay quả nghiệp quyết định. Quá khứ thì không thể thay đổi được, nhưng bạn có thể kiểm soát hiện tại bằng cách trở thành chủ nhân của chính mình.
Tương lai chỉ là quá khứ cộng với những gì đã được thêm vào ở hiện tại. Vipassanā dạy cho bạn cách làm thế nào để trở thành chủ nhân của chính mình bằng việc phát triển Chánh Niệm và xả đối với các cảm thọ . Nếu bạn biết cách làm chủ sát na hiện tại này, tương lai sẽ tự động sáng sủa.Chúc bạn có đủ sáng suốt để chọn lựa một thái độ đúng trong mọi hoàn cảnh.
Les quatre catégories d’êtres dans le monde
Bhikkhu Pháp Thông
Le Bouddha a enseigné qu’il existe quatre types de personnes dans ce monde :
-
Ceux qui vont des ténèbres vers les ténèbres
-
Ceux qui vont de la lumière vers les ténèbres
-
Ceux qui vont des ténèbres vers la lumière
-
Ceux qui vont de la lumière vers la lumière
Les quatre catégories d’êtres dans le monde
1. Concernant la personne du premier type, celle qui va des ténèbres vers les ténèbres, elle est entourée de malheur et d’obscurité. Cependant, son plus grand malheur est d’être dépourvue de sagesse. À chaque fois qu’elle traverse une épreuve, elle manifeste davantage d’irritation, de colère et d’aveuglement, tout en rejetant la faute de sa propre souffrance sur les autres.
Une personne du deuxième type, celle qui va de la lumière vers les ténèbres, possède ce que ce monde considère comme la lumière : l’argent, le statut et le pouvoir, mais elle manque également de sagesse. En raison de son ignorance, elle nourrit son égoïsme, sans comprendre que les tensions générées par cet égoïsme ne feront que la conduire vers l’obscurité dans le futur.
Une personne du troisième type, celle qui va des ténèbres vers la lumière, se trouve dans la même situation que celle du premier type, c’est-à-dire entourée d’obscurité et de malheur. Mais elle possède la sagesse et comprend sa situation. Réalisant qu’elle est seule responsable de ses propres souffrances, elle fait tout son possible pour changer sa situation avec sérénité et paix, sans la moindre colère ni ressentiment envers les autres. Au lieu de cela, elle éprouve de la bienveillance et de la compassion envers ceux qui lui font du mal. Tout ce qu’elle prépare pour l’avenir est empreint de clarté.
Enfin, une personne du quatrième type, celle qui va de la lumière vers la lumière, jouit, tout comme celle du deuxième type, de l’argent, du statut et du pouvoir. Mais à la différence de cette dernière, elle est pleinement dotée de sagesse. Elle utilise ce qu’elle possède pour subvenir à ses besoins et à ceux de ses proches. Ce qui reste, elle l’emploie au bien-être des autres, avec bienveillance et compassion. Son présent est lumineux, et son avenir le sera tout autant.
Bien sûr, dans le présent, vous ne pouvez pas choisir d’être confronté à l’obscurité ou à la lumière, car cela est déterminé par les formations mentales (sankhāras) passées ou le fruit du karma. Le passé ne peut être modifié, mais vous pouvez contrôler le présent en devenant votre propre maître.
L’avenir n’est que le passé auquel s’ajoute ce qui y est apporté au présent. La méditation Vipassanā vous enseigne comment devenir maître de vous-même en développant la Pleine Conscience et l’équanimité envers les sensations. Si vous savez maîtriser cet instant présent, l’avenir sera naturellement lumineux.
Je vous souhaite d’avoir la clarté d’esprit nécessaire pour choisir la bonne attitude en toute circonstance.