La voie du Bouddhisme - Con đường Phật Pháp » Phật Pháp – Le Dharma » 10 tội nặng khi nói dối – 10 fautes graves du mensonge

10 tội nặng khi nói dối – 10 fautes graves du mensonge

Trên đường tiến tu tích thiện nên các hàng Phật tử cũng phải giữ cho miệng được trong sạch, dứt bốn lỗi ác khẩu. Trong kinh Hoa Nghiêm Đức Phật dạy các đệ tử: “Các ngươi nên bỏ những lời nói vô nghĩa, thường phải tự giữ gìn lời nói, nói phải biết thời, nói phải thuận pháp. Những lời nói ngoài những lợi ích cho người dù là nói chơi cũng không nên nói”. Các Phật tử tu hành nói ra cần phải cẩn ngôn, cẩn hạnh là vậy. Trước khi nói phải đánh lưỡi bảy lần, người xưa đã dạy, nói ích nước, lợi dân, nói người nhờ người nương, nói người được vui hết khổ, nói người hòa hợp yêu thương, nói lời dịu dàng ân hậu, nói hiếu đạo, nhân nghĩa, nói lời pháp lành người nghe được học hỏi tu tập giải thoát an vui nên nói.

Lời cam lộ hay chất đề hồ bổ ích lắm thay!

Thế nào là nói dối?

Có khi vì tự ngã, tự ái về quyền lợi hay danh dự của mình bị va chạm khiến mình nói lời có tính cách đảo ngược sự thật để được phần thắng về mình, hoặc lời nói đặt điều, đặt chuyện vu oan giá họa cho người. Đó là lời nói dối, là do tham lam, ác ý, ác tâm muốn nhục mạ người nên mình nói dối.

Phật tử chúng ta rất yêu chuộng sự thật, thích các hạnh lành, giàu lòng bi mẫn, không có tâm tham ác, mưu đồ, nên chúng ta không nói dối, vì nói dối như thế rất tổn hại đến nhân phẩm của mình. Sự thật là sự thật, sớm muộn gì cũng là sự thật, chúng ta không thể nào bưng bít, che giấu được, nếu là tốt hoặc xấu, lành dữ, v.v. Lỡ khi nói dối, lời nói thốt ra như bát nước đổ rồi làm sao múc lại đầy. Giá trị danh dự nhân phẩm con người bị mất chúng ta đâu có thể lấy tài sản để mua lại được. Để bảo vệ giá trị nhân phẩm mình, cũng không nên làm đau khổ cho người khác. Phật tử chúng ta phát nguyện đoạn lìa lời dối giả, không tán thành lời nói dối. Đã là Phật tử không được nói đùa nghịch, chơi giỡn, dầu rằng không phạm trong giới nói dối, huống chi nói dối để hại người, giết người tổn thương người sao đành. Tuy nhiên, đôi khi bất đắc dĩ phải nói dối vì lòng từ bi cứu giúp người và vật mà thôi. Đã không nói dối, người từ bi phải nói lời chân thật, có tín nhiệm, có đức độ để khuyên nhủ người đời nên học nói lời chân thật, vừa làm lợi ích cho gia đình, cho xã hội và tương lai con cháu sau này. Cuộc đời đã điên đảo lắm rồi! Tráo chác đổi thay quá nhiều phiền muộn, chúng ta là Phật tử đừng làm thêm cho điên đảo, tráo chác phiền muộn, mà chúng ta cần có bổn phận phải làm sáng tỏ, làm tốt sự thật, để hun đúc điểm tô cho con người, cho quê hương thêm tốt, thêm rạng rỡ sự thật của nó. Cái nào đúng sự thật là tốt đẹp, là hữu ích lợi lạc cho con người như là tình thương yêu nhơn loại, yêu nước, yêu đồng bào, hiếu đạo cha mẹ, lễ nghĩa đối đãi với nhau, đó là đường hướng chơn chánh thể hiện sự tốt đẹp là sự thật. Trái lại không những thương yêu, giả dối đảo ngược những hành động, những lời nói điêu ngoa làm đau khổ, mất niềm tin chúng ta quyết tâm không học, không hành, không nói.

Vì những lợi ích như thế nên người Phật tử cương quyết phải nói lời chơn thật, để giáo hóa con người cùng nói lời chơn thật, làm sự thật để đóng góp hoàn thiện xây dựng xã hội mới được tốt đẹp sự thật.

Kinh A Hàm Chánh Hạnh có dạy như sau: “Chẳng đặng nói dối làm bằng chứng cho người khiến họ phạm pháp, chẳng đặng truyền nói lời dữ khiến họ cùng nhau cãi cọ tranh giành, chẳng đặng nói lời làm hại ý người; đừng chẳng nghe mà nói nghe; chẳng thấy mà nói thấy”.

Hễ là đệ tử của Phật, chúng ta nên bỏ lời nói dối, thường nói lời chơn thật, hay nói lời chắc chắn, dù là trong mộng mơ cũng chẳng nên nói dối.

Trong Luận Trí Độ dạy rằng: Nói dối sẽ có mười tội nặng:

  1. Hơi miệng bị hôi thối
  2. Các vị thiện thần tránh xa, ác quỷ dễ làm hại
  3. Dù có thiệt người cũng chẳng chịu tin
  4. Kẻ trí dư luận, thường chẳng tham dự
  5. Thường bị chê bai, tiếng tăm xấu xa, đồn khắp thiên hạ
  6. Người chẳng kính trọng, khi có việc sai khiến họ chẳng vâng theo
  7. Thường lắm lo buồn
  8. Trồng nghiệp nhơn chê bai
  9. Thân hư, mạng chết phải đọa địa ngục

10.Nếu được sanh làm người thường bị chê bai.

Kinh Chánh Niệm Pháp Xứ, Đức Thế Tôn dạy: “Bỏ vọng ngữ được người đời hoặc thấy, hoặc nghe thảy đều tin kính, dù phải nghèo cùng, không của cải cũng được tất cả người đời cúng dường như vua. Trong tất cả loài người:

  • Người thật ngữ là ánh sáng rực rỡ, giống như ánh sáng từ mặt trăng rực rỡ hơn các vì sao.
  • Trong các thứ ngọc, ngọc thật ngữ là quý hơn hết.
  • Trong tất cả thuyền để độ qua dòng sanh tử, chiếc thuyền thật ngữ là hơn hết.
  • Những kẻ giỏi dẫn đường đi trong ác đạo, kẻ dẫn đường thật ngữ là giỏi hơn hết.
  • Tất cả vật thọ dụng, vật thiệt ngữ là hơn hết.
  • Hết thảy các món thuốc trị bệnh, món thuốc thiệt ngữ là hay hơn hết.
  • Trong tất cả các thế lực mạnh mẽ, thế lực thiệt ngữ là mạnh hơn hết.
  • Trong các nơi nương về, nương thiệt ngữ là hơn hết.
  • Trong tất cả các bạn tri thức, bạn thiệt ngữ là hơn hết.

Nếu mọi người biết thu lấy của thiệt ngữ thì trong thế gian không ai đọa vào cảnh nghèo nàn và tàn ác, được sánh ngang với các bậc Trời.

Thiệt ngữ hạnh lành quý báu thay! Chư Phật tử cố gắng hành theo thiệt ngữ này. Kinh Thập Thiện Nghiệp Đạo, Đức Thế Tôn dạy Long Vương xa lìa nghiệp vọng thì được tám pháp trời khen ngợi như sau:

  1. Miệng thường thanh tịnh thơm mùi hoa Ưu bát
  2. Được đời tín phục
  3. Mở lời thành chứng nhơn thiên kính ái
  4. Thường đem lời êm dịu an ủi chúng sanh
  5. Được ý vui thù thắng, ba nghiệp sanh tịnh
  6. Nói không sai lầm, lòng thường hoan hỉ
  7. Mở lời tôn trọng, nhơn thiên vâng làm
  8. Trí huệ thù thắng không ai chê bai.

Đó là tám công đức về hạnh xa lìa nói dối.

Nếu Phật tử chúng ta tu tập không nói dối và luôn nói lời thành thật rồi đem hồi hướng về đạo vô thượng chánh đẳng chánh giác, sau khi thành Phật chúng ta cũng sẽ được chơn thật ngữ của Đức Như Lai Thế tôn không khác.

Les dix fautes graves du mensonge

Sur le chemin de la culture spirituelle et de l’accumulation des mérites, les disciples du Bouddha se doivent de garder une parole pure et de mettre fin aux quatre erreurs de la parole malveillante. Dans le Sūtra de l’Ornementation Fleurie (Avataṃsaka Sūtra), le Bouddha enseigne à ses disciples : « Vous devez abandonner les paroles futiles, veiller constamment sur vos paroles, parler en temps opportun et parler en conformité avec le Dharma. Les paroles qui n’apportent aucun bienfait aux autres, même dites en plaisantant, ne doivent pas être prononcées. » C’est pourquoi les pratiquants bouddhistes doivent faire preuve de circonspection dans leurs paroles et dans leurs actes.

Comme l’enseignaient les anciens, il faut « tourner sa langue sept fois » avant de parler. Ne doivent être prononcées que les paroles qui profitent au pays et au peuple, les paroles qui permettent aux autres de s’appuyer et de trouver refuge, les paroles qui apportent la joie et dissipent la souffrance, les paroles qui favorisent l’harmonie et l’amour, les paroles douces et bienveillantes, les paroles de pieuse filiale, de justice et d’humanité, ainsi que les paroles du Dharma bénéfique qui permettent à ceux qui les entendent d’apprendre, de pratiquer et d’atteindre la libération et la paix.

Combien précieuses et bienfaisantes sont les paroles de nectar ou d’ambroisie !

Qu’est-ce que le mensonge ?

Parfois, par attachement à son ego, par orgueil, ou lorsque nos intérêts ou notre honneur sont touchés, nous prononçons des paroles qui altèrent la vérité pour l’emporter sur autrui, ou bien nous inventons des histoires pour calomnier et accuser à tort. Cela constitue le mensonge, né de la cupidité, de la malveillance et de l’intention malveillante de humilier autrui.

En tant que disciples du Bouddha, nous chérissons la vérité, aimons les vertus, possédons une grande compassion et ne nourrissons aucun esprit de cupidité ni de machination. C’est pourquoi nous ne mentons pas, car le mensonge nuit gravement à notre propre dignité humaine. La vérité reste la vérité ; tôt ou tard, elle éclate au grand jour et on ne peut la dissimuler, qu’elle soit bonne ou mauvaise. Une fois le mensonge prononcé, la parole envolée est comme de l’eau renversée : on ne peut plus la récupérer. La valeur de la dignité et de l’honneur perdus ne saurait être rachetée par aucune richesse.

Pour préserver notre dignité, nous ne devons pas non plus faire souffrir autrui. Nous faisons le vœu de renoncer aux paroles mensongères et de ne pas approuver le mensonge. Un disciple du Bouddha ne doit pas se livrer à des plaisanteries trompeuses, même si elles ne constituent pas formellement une rupture du précepte, à plus forte raison mentir pour nuire, tuer ou blesser autrui. Cependant, dans de rares cas de force majeure, un mensonge peut être toléré uniquement s’il découle de la compassion pour sauver un être humain ou un animal.

Au lieu de mentir, la personne compassionnelle doit prononcer des paroles de vérité, dignes de confiance et empreintes de vertu, afin d’encourager chacun à apprendre à dire la vérité, apportant ainsi des bienfaits à la famille, à la société et aux générations futures. La vie est déjà bien assez perturbée ! Face à tant d’inconstance, de tromperie et d’afflictions, nous, disciples du Bouddha, ne devons pas ajouter à cette confusion. Notre devoir est d’éclairer et de préserver la vérité, afin d’embellir l’être humain et notre patrie en faisant rayonner la vérité. Ce qui est conforme à la vérité est beau et utile pour l’humanité, comme l’amour de son prochain, le patriotisme, la fraternité, la pieuse filiale envers les parents et le respect mutuel. Telle est la voie juste qui incarne la beauté de la vérité. À l’inverse, nous nous engageons fermement à ne pas apprendre, ne pas pratiquer et ne pas prononcer de paroles trompeuses ou perfides qui font souffrir et détruisent la confiance.

C’est en raison de ces bienfaits que les bouddhistes s’engagent résolument à dire la vérité, afin de guider chacun vers la parole vraie et l’action vraie, contribuant ainsi à l’édification d’une société meilleure.

Le Sūtra de la Conduite Juste du Āgama enseigne : « Ne mentez pas pour servir de témoignage et inciter autrui à enfreindre la loi ; ne colportez pas de paroles malveillantes qui inciteraient les gens à se quereller et à se disputer ; ne prononcez pas de paroles qui blessent l’esprit d’autrui ; ne dites pas avoir entendu ce que vous n’avez pas entendu, ni avoir vu ce que vous n’avez pas vu. »
 
En tant que disciples du Bouddha, nous devons abandonner le mensonge et prononcer constamment des paroles vraies et sûres, sans jamais mentir, pas même en rêve.

Les dix fautes graves du mensonge selon le Mahāprajñāpāramitā-śāstra

Dans le Traité de la Grande Vertu de Sagesse (Mahāprajñāpāramitā-śāstra), il est enseigné que le mensonge entraîne dix fautes graves :
  1. Une haleine fétide et nauséabonde.
  2. L’éloignement des esprits bienveillants et la vulnérabilité aux attaques des esprits malfaisants.
  3. Même en disant la vérité, personne ne veut vous croire.
  4. Les sages vous critiquent et vous excluent de leurs conversations.
  5. Être constamment blâmé, avec une mauvaise réputation qui se répand dans tout le pays.
  6. Le manque de respect de la part d’autrui ; lorsque vous donnez des ordres, personne ne vous obéit.
  7. Être en proie à une inquiétude et une tristesse constantes.
  8. Planter les graines karmiques d’être critiqué et dénigré
  9. À la ruine du corps et à la fin de la vie, tomber dans les enfers.
  10. Si l’on renaît en tant qu’humain, être continuellement sujet aux moqueries et aux mépris.

Les bienfaits de la parole vraie

Dans le Sūtra de la Présence d’Esprit sur le Vrai Dharma, le Bienheureux enseigne : « Celui qui renonce au mensonge est respecté et cru par tousux qui le voient ou l’entendent. Même s’il est pauvre et sans ressources, il est honoré par tous comme un roi. Parmi tous les êtres humains :
  • La personne à la parole vraie est une lumière éclatante, semblable à la lune qui brille plus fort que les étoiles.
  • Parmi tous les joyaux, le joyau de la parole vraie est le plus précieux.
  • Parmi tous les bateaux permettant de traverser le fleuve des naissances et des morts, le bateau de la parole vraie est le plus excellent.
  • Parmi les guides experts dans les voies mauvaises, le guide à la parole vraie est le plus habile.
  • Parmi toutes les possessions, la parole vraie est la plus précieuse.
  • Parmi tous les remèdes contre la maladie, le remède de la parole vraie est le plus efficace.
  • Parmi toutes les puissances, la puissance de la parole vraie est la plus forte.
  • Parmi tous les refuges, le refuge de la parole vraie est le plus sûr.
  • Parmi tous les amis spirituels, l’ami à la parole vraie est le meilleur.
Si chacun savait s’approprier la richesse de la parole vraie, nul dans le monde ne tomberait dans la pauvreté ni dans la cruauté, et tous seraient les égaux des êtres célestes. »

Combien la pratique de la parole vraie est précieuse ! Que tous les disciples du Bouddha s’efforcent de la mettre en pratique.
Dans le Sūtra des Dix Bonnes Actions Karmiques, le Bienheureux enseigne au Roi Dragon que celui qui s’éloigne du mensonge obtient les huit louanges célestes suivantes :
  1. Une bouche toujours pure et parfumée comme la fleur d’Udumbara.
  2. L’obtention de la confiance et de la soumission du monde.
  3. Des paroles qui font autorité et suscitent le respect des êtres humains et des devas.
  4. Le réconfort constant des êtres par des paroles douces et apaisantes.
  5. Une joie suprême de l’esprit et la purification des trois actions (corps, parole, esprit).
  6. Une parole sans erreur et un cœur rempli de félicité.
  7. Des paroles respectées auxquelles les hommes et les devas obéissent volontiers.
  8. Une sagesse supérieure que personne ne peut critiquer.
Tels sont les huit mérites liés à l’éloignement du mensonge.
Si nous, disciples du Bouddha, pratiquons le renoncement au mensonge, disons toujours la vérité et en dédions les mérites à l’Éveil insuperable (Anuttara-samyak-saṃbodhi), lorsque nous atteindrons l’état de Bouddha, nous obtiendrons la parole parfaitement vraie du Tathāgata.

Les commentaires sont fermés.