Mối oán kết đầu tiên giữa Đức Phật (tiền thân là Bồ-tát) và Đề Bà Đạt Đa (Devadatta) bắt nguồn từ câu chuyện tiền thân « Hai người buôn bán nữ trang » (Serivavànija-jātaka trong Bộ Chú giải Jātaka). [1]
Câu chuyện tiền thân
- Thuở quá khứ: Tiền thân của Đức Phật là một nhà lái buôn lương thiện, thật thà. Tiền thân của Đề Bà Đạt Đa cũng là một nhà lái buôn nhưng có tính tham lam, xảo trá và gian ác. [1]
- Sự việc xảy ra:
- Hai người đi bán đồ trang sức đến một ngôi nhà nọ vốn là dòng dõi phú hộ nhưng nay đã sa sút, chỉ còn lại một chiếc mâm bằng vàng ròng nhưng bị bụi bẩn che phủ, nên gia chủ không biết đó là vàng thật.
- Nhà lái buôn tham lam (Đề Bà Đạt Đa) đến trước, nhìn qua biết là mâm vàng nhưng muốn ép giá mua rẻ, nên giả vờ chê bai và bỏ đi với thái độ xem thường.
- Sau đó, nhà lái buôn lương thiện (tiền thân Đức Phật) đến sau. Được người nhà cho xem mâm, ngài nhận ra ngay đó là vàng ròng rất có giá trị, liền đem toàn bộ số tiền mang theo và toàn bộ hàng hóa đổi lại để mua chiếc mâm ấy một cách sòng phẳng, công bằng. [1]
- Khởi nguồn oán hận:
- Khi nhà lái buôn tham lam quay lại để đòi mua lại chiếc mâm vàng và biết nó đã thuộc về người khác, hắn vô cùng tức giận, tiếc nuối đến thổ huyết, phát khởi tâm oán hận sâu sắc với vị thương nhân lương thiện và nguyền rủa sẽ trả thù trong những kiếp lai sinh. [1]
La toute première animosité entre le Bouddha (dont le bodhisattva était la vie antérieure) et Devadatta trouve son origine dans le conte jātaka « Les deux marchands de bijoux » (Serivavānija-jātaka, dans le Commentaire des Jātakas). [1]
Le conte jātaka
- Dans le passé : La vie antérieure du Bouddha était celle d’un marchand honnête et sincère. La vie antérieure de Devadatta était également celle d’un marchand, mais cupide, trompeur et malveillant. [1]
- L’événement :
- Les deux hommes allaient vendre des bijoux et se rendirent dans une maison qui descendait d’une riche famille, mais qui était tombée dans la ruine. Il n’en restait plus qu’un plateau en or pur recouvert de poussière, de sorte que les propriétaires ignoraient qu’il s’agissait d’or véritable.
- Le marchand cupide (Devadatta) arriva le premier. En jetant un coup d’œil, il reconnut qu’il s’agissait d’un plateau en or, mais voulant le racheter à bas prix par la ruse, il feignit de le dénigrer et s’en alla avec une attitude méprisante.
- Ensuite, le marchand honnête (la vie antérieure du Bouddha) arriva. À qui les habitants montrèrent le plateau, il reconnut immédiatement qu’il s’agissait d’or pur de grande valeur. Il offrit alors l’intégralité de l’argent qu’il portait sur lui ainsi que toutes ses marchandises en échange, acquérant ce plateau de manière honnête et équitable. [1]
- L’origine de la rancœur :
- Lorsque le marchand cupide revint pour racheter le plateau en or et apprit qu’il appartenait désormais à un autre, il devint furieux, fut pris d’un tel regret qu’il en cracha du sang, et nourrit une haine profonde envers le marchand honnête, jurant de se venger dans les vies futures. [1]